Абарона сайта ад узлому: навошта сачыць за змяненнямі файлаў

Пра ўзлом сайта ўладальнікі часта даведваюцца апошнімі: ад пошукавіка, які пазначыў сайт як небяспечны, ад хостынгу, які заблакаваў акаўнт за рассылку спаму, ці ад кліента, якога перакінула на падазроную старонку. За гэты час шкодны код можа працаваць тыднямі. Адзін з самых простых і эфектыўных спосабаў заўважыць праблему адразу — сачыць за змяненнямі файлаў.

Чаму гэта працуе

Амаль любы ўзлом пакідае след у файлах: з'яўляецца новы PHP-файл з бэкдорам, змяняецца index.php, у шаблон дадаецца скрыпт з рэдырэктам, у .htaccess — правілы перанакіравання. Калі сайт стабільны, яго файлы мяняюцца рэдка — толькі пры абнаўленнях і праўках. Таму любое нечаканае змяненне — нагода праверыць, што адбылося.

Што правяраць

• Новыя файлы ў каталогах сайта, асабліва ў тэчках для загрузак, дзе PHP-файлаў быць не павінна.
• Змены ў існуючых файлах: кантрольныя сумы да і пасля.
• Выдаленыя файлы.
• Змены правоў доступу і падазроныя назвы накшталт «wp-config.bak.php».

Як гэта арганізаваць

Сістэма маніторынгу захоўвае «злепак» сайта: спіс файлаў з іх памерамі і кантрольнымі сумамі. Па раскладзе — напрыклад, кожныя пятнаццаць хвілін — яна параўноўвае бягучы стан са злепкам і пры адрозненнях адпраўляе апавяшчэнне на пошту ці ў мессенджар са спісам змененых файлаў. Пасля запланаванага абнаўлення злепак абнаўляецца.

Што рабіць пры апавяшчэнні

Калі змены зрабілі вы ці ваш распрацоўшчык — проста абнавіце злепак. Калі не — дзейнічайце хутка: зачыніце доступ да адмінкі, змяніце паролі, захавайце копію змененых файлаў для аналізу і знайдзіце, праз якую ўразлівасць адбыўся ўзлом. Аднаўляць сайт з рэзервовай копіі варта толькі пасля таго, як прычына ўстаноўлена, інакш усё паўторыцца.

Іншыя меры абароны

Маніторынг не замяняе базавую гігіену: абнаўленні CMS і модуляў, складаныя паролі, двухфактарную аўтэнтыфікацыю, забарону выканання PHP у тэчках для загрузак, рэгулярныя рэзервовыя копіі па-за серверам. Але ён закрывае галоўную праблему — позняе выяўленне. Чым раней вы даведаецеся пра ўзлом, тым менш шкоды ён паспее нанесці.

Каму гэта асабліва патрэбна

Інтэрнэт-крамам, сайтам з асабістымі кабінетамі і формамі аплаты, а таксама праектам на папулярных CMS, якія часцей за іншыя трапляюць пад масавыя атакі. Для іх нават некалькі гадзін работы шкоднага кода могуць абярнуцца ўцечкай даных кліентаў і стратай даверу.

Колькі гэта каштуе

Маніторынг файлаў не патрабуе дарагіх сістэм і асобнага спецыяліста. Дастаткова невялікага скрыпта на серверы, які працуе па раскладзе і адпраўляе апавяшчэнні. У параўнанні з коштам аднаўлення сайта і рэпутацыі гэта мінімальныя выдаткі.

Тыповыя прыкметы ўзлому

• У выніках пошуку з'явіліся старонкі вашага сайта з чужымі тэкстамі, часта на іншай мове.
• Наведвальнікаў з тэлефонаў перакідвае на іншы сайт, а з камп'ютара ўсё выглядае нармальна.
• Хостынг паведамляе пра павышаную нагрузку ці масавую рассылку пошты.
• Браўзер ці антывірус папярэджвае пра небяспечны сайт.

Для такой абароны ў нас ёсць Quarterback — ён сочыць за змяненнямі файлаў сайта і адразу паведамляе пра падазроныя праўкі.